و أمير المؤمنين را پنجاه و هفت « 1 » سال بود اين روز ؛ و ده سالش بود كه مصطفى را وحى آمد و بيست و سه سالش بود كه مصطفى هجرت كرد و ده سال در خدمت مصطفى بمدينه بود و چون سيّد عليه السّلام از جهان نهان شد بيست و چهار سال و اند ماه خلافت بو بكر و عمر و عثمان بود ، و مدّت خلافت امير المؤمنين پنج سال و چند ماه بود ، اوّلين قتالى وى را اين بود بدر بصره با طلحه و زبير و قوم ايشان ، و در شب نوزدهم ماه رمضان ضربت يافت و او را شصت و سه سال بود بمدّت عمر مصطفى صلّى اللّه عليه و آله چهل سال از هجرت رفته ، آنگه چون آن هردو لشكر بهم رسيدند آن شير غرّان « 2 » امام متّقيان ، مبارز ميدان ايمان تيغ از نيام بيرون كرد چنان كه در تواريخ مذكور است ، اشجار اشخاص ناكثين بباد تيغ لرزان كرد ، دست و سر مبارزان در آن بازار ارزان كرد ، راست چون شيههء دلدل آن پردل بگوشها رسيد چون برگ درخت خزان همه در پاى ريختند بيشتر كشته شدند و اندكتران « 3 » بگريختند ، شتر كه هودج داشت در آن ميانه بماند و شرح قصّه درين كتاب مفصّل بنتوان گفت ، ندانم [ چه ] اثر كرد [ كه ] لشكر منهزم ، مردان گريخته ، طلحه و زبير كشته ، القصّه اشتر بيفتاد و هودج بر زمين آمد ، امير المؤمنين عليه السّلام عبد اللّه عبّاس را و محمّد بو بكر را - رضى اللّه عنهما - بفرموده بود تا محافظت اشتر و هودج مىكنند تا نااهلى و بيگانه‌اى را چشم بر وى نيايد ، اين هردو شخص ببر هودج رسيدند يكى عبد اللّه عبّاس پسر عمّ مصطفى و هميشه شاگرد و هواخواه مرتضى و پدر خلفا ، و محمّد بو بكر صدّيق را پسر ، صدّيقه را برادر ، على را خدمتگار و فرزند و چاكر ، چون آواز

--> - التشريق » و قد قال أيضا قبيل هذا ما نصه : « و قتل عثمان بالمدينة يوم الجمعة لثمان عشرة او سبع عشرة خلت من ذى الحجة سنة خمس و ثلاثين من الهجرة ، ذكره المدائنى عن أبى معشر عن نافع » و نظير اين تصريح را همهء مورّخان و ارباب سير و تراجم دارند پس خلافت امير المؤمنين از اواخر سال سى و پنج آغاز شده و جنگ جمل در سال سى و شش واقع شده است بدون هيچ شبهه و اختلافى . ( 1 ) - ح : « پنجاه و هشت » . ( 2 ) - در آنندراج گفته : « غران بالضم و تشديد دوم فارسى است بانگ و فريادكنان و آوازگران و مهيب برآرنده ؛ تا آخر ) » . ( 3 ) - ع : « و اندكهتران » ح : « اندكان » د : « و اندك آن » .